Fangatahana ampanaovin’ny Papa Ray Masina – Novambra 2020

Mba hanasoa ny fiainan’ny olombelona anie ny fandrosoan’ny siansa sy ny teknika

Hanasoa anie ny siansa sy teknika
Mba hanasoa anie ny fandrosoan’ny siansa sy teknika

Eto am-piandohana dia tsara ny ahalalantsika fa somary natao mahitsy kokoa sy namboarina ny dikan-teny nampiasaina mba ho mora ho an’ny sarambabem-bahoaka ny hahazo izay tian’ny fangatahana hambara, ka nampiasantsika ny teny hoe : siansa sy teknika. Fa raha ny teny na ny voambolana nampiasain’ny Papa kosa dia ny hoe « robotique » sy « intelligence artificielle ». Ny « robot » dia fantatsika fa fitaovana harifomba misolo ny olombelona amin’ny asa ataony ; ny hoe « intelligence artficiellle » indray angamba dia azontsika adika hoe faharanitan-tsaina artifisialy, izany hoe ireny fitaovana manaraka ny teknolojia moderna ireny dia heverina ho toy ny hoe mandinika sy misaina na dia ny herin-tsaina sy ny fahaizan’ombelona aza no mibaiko sy mifehy azy.

Ny dikan-teny na voambolana nampiasaintsika dia notsorina hoe : siansa sy teknika. Ka eto amin’ity fanazavana ity àry dia hampiasaintsika daholo ireo voambolana ireo hahafahantsika mahazo ny hevitry ny fangatahana.

Iarahantsika mahita sy mahalala ankehitriny fa mihazakazaka tokoa ny fandrosoana ara-tsiansa sy teknika vokatry ny fikarohana sy ny asan’ny sain’ny olombelona.  Voaporofo izany amin’ny alalan’ireo teknolojia moderna avo lenta isankarazany hita etsy sy eroa. Toa milaza ihany koa anefa izany fa tsy afa-miala sy misaraka amin’izy ireny intsony isika amin’izao vanim-potoan’ny fanatontoloana izao.  

Raha ny laha-teny nataon’ny Papa Fransoa tamin’ny fivoriam-ben’ireo akademia pontifikaly momba ny aina, tamin’ny 25 Febroary 2019, dia milaza izy « fa ilaina ny fampiasana ny faharanitan-tsaina artifisialy mbamin’ny robot sy ny fanavaozana ara-teknolojia hafa, mba hanomezana anjara biriky amin’ny fiahiana ny fiainan’ny zanak’olombelona sy ho fiarovana ny Tranobe iombonana, fa tsy ny mifanohitra amin’izany tsy akory, izay indrisy fa manapotika ny tontolo manodidina ny sasany amin’izy ireny. Ny fahamendrehana nomen’Andriamanitra ny olombelona no tsy maintsy ho lohalaharana mandrakariva amin’ny fandinihana sy ny asa fikarohana rehetra atao ».

Marihina fa na dia azo antoka fa mandaitra sy mandroso aza ny siansa sy ny teknika, dia mety hampidi-doza sy hamitaka ihany koa. Ny fampiasana fitaovana arifomba, toy ny « robot » ohatra, dia mahasoa sy ahitana vokatra maro, saingy manalavitra ny zon’olombelona manana fahalalana sy fifehezana hanao zavatra. Izany indrindra no mahatonga azy ireny hanjary hampididoza eo amin’ny fiaraha-monina.

« Eto, hoy ny Papa Fransoa, dia tokony hazava tsara amintsika izay tian-kambara, amin’ny alalan’ny faharanitan-tsaintsika olombelona, ny fahatsiarovan-tena, ny fihetseham-po ; fa ireo fitaovana artifisialy izay manahaka ny fahaizan’ny olombelona dia tsy manana ny soatoavina maha-olona. Noho izany , hoy hatrany izy, dia tokony hisy ny lalàna mifehy ny fampiasana azy ireny sy ny fikarohana atao, mankany amin’ny fifandraisana mahomby sy mampiorina ny fiainan’ny zanak’olombelona ».

Miely sy miparitaka eran’izao tontolo izao tokoa izy ireny ankehitriny ary manova tanteraka ny toe-javatra iainantsika. Raha haintsika koa anefa ny mampiasa sy mampifanaraka azy ireny amin’ny fikajiana ny maha olona sy ny tontolo manodidina, dia ho afaka hanome taratra ny soatoavina ny olona tsirairay sy maha zanak’Andriamanitra antsika.

Andriamanitra dia nahary ny olombelona hitovy endrika aminy, hifanahaka aminy. Toa azy dia manana fahafahana hamorona ihany koa isika. Raha hadinointsika kosa anefa  fa zavaboarin’Andriamanitra isika, ka tsy miraharaha io fifandraisana fototra Aminy io, dia maty isika.  Tsy ny asantsika akory na ny famoronana ataontsika no mamelona antsika fa ny firaisantsika sy ny fifandraisantsika amin’Andriamanitra. Ny hatsarana sy ny hery aman-tanjak’ireo famoronana vokatry ny sain’olombelona dia tena fakam-panahy manaitra sy mahavariana tokoa. Hitantsika, ary fantatsika avy amin’ny zavatra iainantsika andavan’andro anefa, fa ny vokatry ny famoronana avy amin’ny fandrosoan’ny siansa sy teknika dia azo ampiasaina amin’ny tsara na amin’ny ratsy. Manamarina tanteraka izany ny fangatahana anentanan’ny Papa antsika amin’ity volana ity:  » Mba hanasoa ny fiainan’ny olombelona anie ny fandrosoan’ny siansa sy ny teknika » .